Kernkarakters en extreme stress

Gebruik Typedynamiek om reacties op extreme druk te begrijpen

Gratis materialen om te downloaden om te illustreren wat er met onze persoonlijkheid gebeurt als we onder extreme stress staan.

Als u bekend bent met de MBTI®, dan weet u wellicht dat extreme stress bekend staat als ‘in the grip’ zijn van uw ondergeschikte functie. Er zijn veel uitstekende documenten beschikbaar over dit onderwerp, bijvoorbeeld de boeken van Naomi Quenk. Deze zijn nu aangevuld met nieuwe afbeeldingen: Kernkarakters onder extreme stess.

Wat betekent ‘in the grip’?

Als we onder druk staan, hebben we de neiging om terug te vallen op ons meest vertrouwde deel van onze persoonlijkheid - ons belangrijkste Kernkarakter (de dominante functie). Als de stress extreem wordt of te lang aanhoudt, putten we de dominante functie uit en neemt ons tegenovergestelde Kernkarakter (de ondergeschikte functie) het over.  

In termen van Typedynamiek, raken we in de greep van onze ondergeschikte functie ofwel dat deel van onze persoonlijkheid dat we het minst gebruiken en ontwikkeld hebben. Mensen die dit proces hebben ervaren, vonden het overweldigend, ze gedroegen en voelden zich niet als zichzelf en hebben achteraf vaak spijt van hun gedrag. 

EI in the grip 2704

Onder extreme stress, wordt ons belangrijkste Kernkarakter overgenomen door het tegenovergestelde Kernkarakter (ondergeschikte functie). Maar in deze gestresste vorm ziet het vierde Kernkarakter er heel anders uit dan in de normale vorm, zoals getoond in de Inside-Outside Typies. De Kernkarakters onder extreme stress zijn ontworpen om dit punt te illustreren.

Hoe persoonlijkheid verandert onder extreme stress

De volgende voorbeelden laten de overgang zien van de normale, 'hig-performance' staat naar alledaagse stress en extreme stressreacties.

De Verkenner is het belangrijkste Kernkarakter voor zowel de ENTP als ENFP. Onder alledaagse stress leunen verkenners teveel op hun favoriete Etraverted iNtuition, waardoor ze fanaten worden en meer ideeen genereren dan ze aankunnen. Onder extreme of langdurige stress kan de Verkenner geobsedeerd raken van kleine details die ze als uiterst belangrijk gaan beschouwen. Ze zijn dan in de greep van Introverted Sensing (het Kernkarakter de Beheerder) - maar in een onvolwassen, slecht beoefende en obsessieve vorm, heel anders dan hoe dit Kernkarakter eruit ziet bij ISFJ en ISTJ. Om uit ‘the grip’ te komen, moeten Verkenners aangemoedigd worden om  ‘nee’  te zeggen en hun grenzen te bepalen.  Ze moeten bewust Thinking /Feeling inzetten om prioriteiten te stellen en weer perspectief te krijgen.

In the grip

De INTP en ISTP delen het Kernkarakter De Analist. Onder alledaagse denken ze alleen nog maar in logica en zoeken ze naar de perfecte oplossing. 

Onder extreme of langdurige stress, raken Analisten in de greep van Extraverted Feeling (Kernkarakter De Verzorger). Dit ziet er opnieuw heel anders dan hoe dit Kernkarakter zich uitdrukt als belangrijkste drijfveer voor ESFJ's en ENFJ's. Een Analist onder extreme stress kunnen emotionele uitbarstingen krijgen, meestal naar de mensen die het dichtst bij hun staan en vooral als ze worden 'uitgelokt' om uit hun eenzame analyse te komen.  

Om uit de grip te komen, hebben Analisten tijd voor zichzelf nodig en helpt het ze om te praten met iemand die goed kan luisteren en die hun kan aanmoedigen om de feiten nog eens te bekijken en/of  te zoeken naar nieuwe perspectieven, bijvoorbeeld door hun Sensing en/of iNtuition functie aan te spreken.

In the grip

Samengevat, het meest zichtbare kenmerk van extreme stress is dat Extraversion-types erg rustig kunnen worden en Introversion-types boos uit kunnen vallen. Tegelijkertijd verliezen alle Typen onder extreme stress hun gebruikelijk balans tussen informatie opnemen (Perceiving) en beslissingen nemen (Judging) en blijven ze hangen in een functie. Om weer in balans te komen, moeten aan beide aspecten van iemands persoonlijkheid aandacht besteed worden. 

Gratis materialen om reacties op extreme stress te onderzoeken

Download en gebruik deze presentatie om extreme stress te herkennen en tips om weer in balans te komen. Om toegang te krijgen tot deze presentatie, dient u MBTI-gekwalificeerd te zijn en in te loggen op uw account.

Als we onder druk staan, hebben we de neiging om terug te vallen op ons meest vertrouwde deel van onze persoonlijkheid - ons belangrijkste Kernkarakter (de dominante functie). Als de stress extreem wordt of te lang aanhoudt, putten we de dominante functie uit en neemt ons tegenovergestelde Kernkarakter (de ondergeschikte functie) het over.  

In termen van Typedynamiek, raken we in de greep van onze ondergeschikte functie ofwel dat deel van onze persoonlijkheid dat we het minst gebruiken en ontwikkeld hebben. Mensen die dit proces hebben ervaren, vonden het overweldigend, ze gedroegen en voelden zich niet als zichzelf en hebben achteraf vaak spijt van hun gedrag. 

EI in the grip 2704

Onder extreme stress, wordt ons belangrijkste Kernkarakter overgenomen door het tegenovergestelde Kernkarakter (ondergeschikte functie). Maar in deze gestresste vorm ziet het vierde Kernkarakter er heel anders uit dan in de normale vorm, zoals getoond in de Inside-Outside Typies. De Kernkarakters onder extreme stress zijn ontworpen om dit punt te illustreren.

The following examples show the transition from normal high performance state to everyday stress exaggeration through to extreme stress reactions.

ENTP and ENFP Types share the leading Core Character of the Explorer. Under everyday stress, Explorers over-rely on their favoured Extraverted iNtuition, causing them to become frenetic and generate more ideas than they can process. 

Under severe or prolonged stress, the Explorer can become overwhelmed by small details, obsessing irrationally about them. At this point, they are in the grip of Introverted Sensing, the Conserver Core Character – but in an immature, poorly practised and obsessive form, very unlike how this favourite Core Character appears for ISFJ and ISTJ Types. To recover from this state, Explorers may need to be encouraged to say ‘no’ and set boundaries. To decide what should be prioritised, they should consciously access their preferred decision-making function, Thinking or Feeling, to regain perspective.

Explorer Core Character in the grip

In contrast, INTP and ISTP Types share the Analyst Core Character. Under everyday stress, they become over-reliant on thinking things through logically, seeking perfect solutions.

Under severe or prolonged stress, Analysts can succumb to the grip of Extraverted Feeling, the Nurturer Core Character. Again, this is very different from how this character is expressed when it is the core driver for ESFJ and ENFJ Types. An Analyst in the grip will lash out angrily at people, usually those closest to them, and especially when ‘provoked’ by someone trying to coax them out of deep solitary analysis. To recover from this state, Analysts may need to find themselves a good listener who can gently encourage them to revisit the facts and/or look for new perspectives on the situation – ie to access their preferred information-gathering function, Sensing or iNtuition, to regain perspective.

Analyst Core Character in the grip

In summary, the most observable characteristic of each Core Character in the grip is that Extraverted Types become very quiet, and Introverted Types lash out angrily. Similarly, all Types under severe stress lose their usual balance between taking in information (Perceiving) and making decisions (Judging), remaining stuck in just one mode. To regain balance, both aspects of a person’s Type need to be addressed.